زماني خواندن يك كتاب براي كودك خوشايند و لذّت بخش است كه موجودات خيالي داستان به پرواز در آيند، قطارها به صورت واقعي حركت كنند و صدا بدهند و خرگوش ها در زير نورماه به خواب بروند.هنگامي كه براي كودك خود كتاب مي خوانيد فرصت پيدا مي كنيد تا با صداهاي موجودات و شخصيّت هاي داستاني سخن بگوييد، تخيّلي رفتار كنيد و حتّي مانند يك كودك باشيد.به عبارت ديگر از شخصّيت واقعي خود خارج شده و مانند شخصّيت هاي داستاني رفتار كنيد. شما تصميم مي گيريد كه چقدر هيجان زده باشيد، شادي كنيد، يا غمگين و حتّي عصباني شويد.چقدر بايد روي يك شخصيّت تأكيد كنيد و چه اندازه لازم است كه بر هيجان قصّه بيفزاييد، به اين ترتيب نتيجه ی كار منحصر به فرد خواهد بود. كودك در سنين خيلي پايين ( شيرخوارگي ) كه دركي از معاني واژه ها ندارد و تفاوت ظريف موجود بين آنها را نمي فهمد، از شنيدن صداهاي متنوّع شما و ديدن احساسات و عواطف شما لذّت مي برد . اداي عبارت هاي داستان توسط شما حاوي علايم و نشانه هاي محرمانه است كه فقط شما و فرزندتان مفهوم آنها را درك مي كنيد.
چگونه براي فرزند خود كتاب مي خوانيد؟
با صداي آهسته، با لحني گرم و دلنشين، با شور و حرارت يا …؟ به هر شيوه اي كه براي كودك خود كتاب بخوانيد، مي توانيد بيش از پيش به او نزديك شده و از كنار يكديگر بودن لذّت ببريد. وقتي كه كودك از سنين پايين با كتاب خواني آشنا شود، همراهي شما به او كمك مي كند كه به تدريج مهارت هاي فردي خود را گسترش داده و تكامل بخشد. ارزشمندترين دستاورد نيز علاقه مند شدن به كتاب است .
طرز انتخاب كــــــــردن كتاب بــــراي كـــــودكان
به دنبال كتاب هايي بگرديد كه داستان هاي خوب و متنوّعي دارند، كتاب ها ي مصوّر و كتاب هايي كه شما نيز از مطالعه آنها لذّت مي بريد و كتاب هايي كه با خلق و خوي كودك شما سازگار است. براي انتخاب كتاب مرحله ی زندگي كودك خود را در نظر بگيريد، و ببينيد در چه دوره ی تكاملي قراردارد. نخستين دوره ی كودكي ، دوره اي است كه بچّه ها مهارت هاي سرگرم كننده ی متعددي را فرا مي گيرند و با شرايط تازه اي روبه رو مي شوند. براي كودكان مختلف ، كتاب هاي متنوّعي موجود است، تقريبا” درباره ی هر موضوعي كتاب وجود دارد. به دنيا آمدن فرزند دوم، نگهداري از كودك، دوست يابي، دوستان واقعي و غيرواقعي، به مدرسه رفتن، اخلاق هاي خوب، اخلاق هاي بد، عواطف و احساسات، همكاري كردن، به دكتر رفتن، به دندانپزشكي رفتن، تنها بودن با خواهر يا برادر خود، خوابيدن و حتّي مــــراسم مذهبي. آيا تا به حال پس از خواندن عبارتي از يك كتاب به فكر نيفتاده ايد كه: ” اين موضوع همان چيزي است كه مي خواهم با كودكم در ميان بگذارم… “؟ خواندن كتاب كودكان ، به بزرگسالان ( والدين ) كمك مي كند تا بتوانند آنچه در ذهن خود دارند، بيان كنند. چيزهايي كه گاه والدين نمي توانند براي اداي آن واژه اي بيابند.
كتابـــــــــي را براي فــــرزند خود انتخاب كنيد كـــه :
- هر دو از خواندن آن لذّت مي بريد و به موضوع آن علاقه منديد.
- با خواندن آن، كودك شما دانستني هايي درباره ی جهان پيرامون خود مي آموزد.
- به شما كمك مي كند كه آنچه درذهن خود داريد، بيان كنيد.
- به كودك كمك مي كند تا احساس خوب و مثبتي از خود داشته باشد و به قابليّت هاي تازه ی خود پي ببرد.
- به كودك كمك كند كه بداند در دنياي اطراف او كودكان ديگري هم هستند كه شرايط و احساسات مشابهي با او دارند. به كودك كمك كند تا مفاهيم و معاني ارزش ها، سنت ها، خانواده، جامعه و… را درك كند.
کتاب خواندن از شیرخوارگی
* كودك از بدو تولّد از شنيدن صداي كتاب خواندن شما لذّت مي برد، براي او شنيدن صداي گرم و دلنشين شما لذّت بخش ترين چيز در دنياست. تا زماني كه كودك با حوصله به سخنان شما گوش مي دهد كتابخواني را ادامه دهيد.
* قبل از خواب ، هنگامي كه كودك با شیئی بازی مي كند و آن را روي زمين مي غلتاند زمان مناسبي براي گوش كردن به كتاب خواني شماست.
* به كودك امكان آشنا شدن با كتاب به شيوه ی خودش را بدهيد. در اين سن ، كودك دوست دارد اشياء را بـِجَود، پاره كند، روي آنها بنشيند يا بايستد . بنابراين از كتاب هاي نرم ، پارچه اي و مقاوم استفاده كنيد.
* از كتاب هايي كه در هر صفحه، يك تصوير كامل و مشخص دارند، استفاده کنید .
* كتاب هايي كه داستان بسيار كوتاه و درباره ی موضوع هايي آشنا و مملوس با زندگي كودك دارند، مفید هستند .
کتاب های مناسب برای کودکان نوپا
* داستان هاي كوتاه در باره موضوع هاي مختلف و متنوّع .
* کتاب هاي كارتي ( هرصفحه از كتاب يك كارت جداگانه است) و داستان هايي كه از زندگي روزمره كودك سرچشمه گرفته اند.
* کتاب هیی كه اشعار موزون دارند و بچّه ها مي توانند آنها را تكراركنند.
* كتاب هايي كه مضمون واحدي دارند. به طور مثال درباره شكل هاي هندسي، رنگ ها يا حروف الفبا نوشته شده اند.
کتاب های مناسب برای پیش دبستانی ها
- كتاب هايي كه داستان بلند و كمي پيچيده تر دارند.
- كتاب هايي كه اشعار موزوني دارند و درباره زندگي روزمره ی كودكان نوشته شده اند و براي گسترش دنياي آنها و افزايش دانسته هايشان سودمندند.
- لطيفه، قصّه هاي بلند، قصّه هاي محلي و سنّتي كه ترسناك نباشند.
در پايان ذكـــــر اين نكته ضـــــروري است که :
هيچگاه بيش از حد به مطالعه كتاب اصرار نكنيد. چون اين امر نتيجه ی معكوس دارد و كودك را از كتاب گريزان مي سازد . 
منبع : هفته نامه ی سلامت
